Voor een restaurant, café, hotel of bar in Nederland is het terras meer dan een buitenruimte. Het is een integraal onderdeel van de onderneming.
Zodra de temperaturen dalen, wordt het echter steeds lastiger om gasten comfortabel te houden. Wind, open zijden, hoge plafonds en wisselend weer kunnen een terras koud laten aanvoelen, ook wanneer de buitentemperatuur op zichzelf niet bijzonder laag is.
Dat is precies waar een professioneel terrasverwarmingssysteem het verschil maakt.
Maar het kiezen van terrasheaters voor de horeca gaat verder dan simpelweg de heater met het hoogste vermogen selecteren. De technologie, opstelling, stralingspatroon, elektrische installatie en terrasindeling bepalen samen het uiteindelijke resultaat.
Begin bij de zitplaatsen, niet bij de vierkante meters
Een veelgebruikte aanpak is het berekenen van de totale oppervlakte en vervolgens een heater kiezen op basis van het opgegeven dekkingsgebied.
Voor commerciële terrassen is dat echter vaak te simplistisch.
Stel: een terras van 60 m² met 30 tafels. Gasten zitten niet gelijkmatig verspreid over de volledige vloeroppervlakte. Sommige zones blijven onbezet, terwijl andere de hele avond vol zitten.
Stel uzelf daarom niet de vraag:
"Hoe verwarm ik 60 m²?"
maar:
"Welke zitgedeelten hebben verwarming nodig?"
Die gedeelten kunnen vervolgens worden ingedeeld in verwarmingszones, bijvoorbeeld:
- Eetgedeelte
- Barzitplaatsen
- Loungegedeelte
- Wachtruimte
Dit is met name nuttig bij infraroodverwarming, omdat de straling gericht kan worden op specifieke bezette zones.
Waarom infrarood zo goed werkt in de buitenlucht
Een buitenterras verwarmen is wezenlijk anders dan een binnenruimte verwarmen.
Binnen houden muren en ramen de luchtbeweging beperkt. Op een open terras kan verwarmde lucht snel wegtrekken.
Een terrasverwarmer infrarood werkt anders.
Een elektrische infraroodheater zet elektrische energie om in infraroodstraling. Die straling verplaatst zich van het verwarmingselement naar mensen en omliggende oppervlakken. Wanneer deze oppervlakken de straling absorberen, wordt de energie omgezet in warmte.
Vereenvoudigd ziet het proces er als volgt uit:
Elektriciteit → Verwarmingselement → Infraroodstraling → Absorptie → Bruikbare warmte
De heater hoeft daardoor niet eerst het volledige volume buitenlucht op te warmen voordat gasten het effect voelen.
Dit maakt infrarood bijzonder interessant voor open en halfopen horecaterrassen.
Let op het stralingspatroon
Wattage geeft aan hoeveel elektrisch vermogen een heater verbruikt. Het zegt niets over de manier waarop dat vermogen wordt verdeeld.
Twee heaters met hetzelfde wattage kunnen een sterk verschillend comfortniveau opleveren, afhankelijk van:
- Het verwarmingselement
- Het reflectorontwerp
- De bundelhoek
- De montagehoogte
- De oriëntatie
- De afstand tot de gasten
Eén heater van 2.500 W, hoog boven een groot terras gemonteerd, kan zijn straling over een brede oppervlakte verspreiden. Twee correct gepositioneerde heaters kunnen door hun gerichte werking op afzonderlijke zitzones juist een beter comfortniveau bieden.
De warmteverdeling is dan ook minstens even belangrijk als het warmtevermogen.
Montagehoogte beïnvloedt het verwarmingsresultaat
Montagehoogte is een andere belangrijke technische variabele.
Naarmate de afstand tussen het verwarmingselement en de zitzone groter wordt, bestrijkt de straling een groter oppervlak - maar de verwarmingsintensiteit op een specifieke plek kan afnemen.
Hoger monteren betekent dus niet automatisch een betere dekking.
De juiste hoogte hangt af van het heaterontwerp en de specificaties van de fabrikant.
Een plafondgemonteerde unit boven een eettafel stelt andere eisen dan een vrijstaande heater naast een tafel.
Controleer altijd de minimale en maximale montagehoogte, de vereiste vrije ruimten en de installatievoorschriften van de fabrikant.
Plafond, hangend of vrijstaand?
De architectuur van het terras bepaalt mede welke installatiemethode het meest geschikt is.
Plafondmontage
Een terrasverwarmer plafond is geschikt voor overdekte terrassen, veranda's en permanente overkappingen.
De vloer blijft vrij en de verwarmde zone kan direct boven de zitplaatsen worden gepositioneerd.
Het materiaal van het plafond speelt hierbij een rol. Hout, aluminium, staal, glas en composietmaterialen hebben elk andere thermische eigenschappen. De vereiste vrije ruimten en installatiemethoden moeten daarom per specifieke heater worden gecontroleerd.
Hangende montage
Een hangende heater kan boven een tafel of zitzone worden geplaatst.
Dit kan een strakke installatie opleveren, maar de draagconstructie moet sterk genoeg zijn om het gewicht te dragen en bestand zijn tegen buitenomstandigheden.
De ophoogte dient bovendien binnen het door de fabrikant aanbevolen bereik te blijven.
Vrijstaande opstelling
Een vrijstaande heater is handig wanneer de terrasindeling regelmatig wisselt.
Een café kan tijdens evenementen tafels verplaatsen of overdag een andere zitopstelling hanteren.
Het nadeel is dat de heater vloerruimte inneemt en zorgvuldig moet worden gepositioneerd zodat gasten en personeel er geen hinder van ondervinden.
Hoeveel elektrisch vermogen is er nodig?
Elektrische terrasverwarmers worden doorgaans uitgedrukt in watt.
Gangbare commerciële modellen gebruiken ongeveer 1.500 W, 2.000 W, 2.500 W of 3.000 W.
Maar het hoogste vermogen kiezen is niet altijd de beste oplossing.
Bekijk dit voorbeeld:
4 × 2.500 W = 10.000 W
Bij circa 230 V:
10.000 ÷ 230 ≈ 43,5 A
De terrasverwarmers draaien bovendien gelijktijdig met koelinstallaties, keukenapparatuur, ventilatie, verlichting, vaatwasmachines en andere elektrische systemen.
Een erkend elektricien dient daarom de beschikbare elektrische capaciteit te beoordelen voordat meerdere heaters worden geïnstalleerd.
Voor grotere terrassen kunnen afzonderlijke groepen en zonesturing vereist zijn.
Verwarming afstemmen op bezetting
Een terras is zelden de hele dag even vol.
Om 16:00 uur kunnen slechts een paar tafels bezet zijn. Om 20:00 uur kan het terras vol zitten.
Het is dan ook niet altijd noodzakelijk om alle heaters continu te laten draaien.
Met verwarmingszones kan de bezetting leidend zijn voor het energieverbruik:
- Lage bezetting → Zone 1
- Gemiddelde bezetting → Zones 1 + 2
- Vol terras → Zones 1 + 2 + 3
Deze aanpak verbetert het energiebeheer zonder dat het comfort in de bezette zones afneemt.
Wat zijn de mogelijkheden met een gasverwarmde terrasheater?
Een terrasverwarmer gas horeca produceert warmte door verbranding en kan voor bepaalde buitentoepassingen nog steeds relevant zijn.
Bij gasverwarming komt echter meer kijken dan het aansluiten van een gasfles en inschakelen van de heater.
Een horecaondernemer dient rekening te houden met:
- Gasopslag
- Brandstofverbruik
- Ventilatie
- Verbrandingsprocessen
- Koolmonoxideveiligheid
- Brandbeveiliging
- Onderhoud
- Installatievoorschriften
Een terrasverwarmer gas horeca dient dan ook te worden beoordeeld op basis van de specifieke locatie en gebruiksomstandigheden.
Elektrische infraroodverwarming heeft één belangrijk verschil: er vindt geen verbrandingsproces plaats op de plek waar de heater zich bevindt.
Is terrasverwarming verboden voor horecabedrijven?
terrasverwarming verboden voor horecabedrijven is geen eenvoudige landelijke ja-of-nee-kwestie.
De geldende regels kunnen afhangen van de gemeente, de terraslocatie, de regels voor gebruik van de openbare ruimte, milieueisen en het type heater dat wordt gebruikt.
Controleer daarom altijd de regels die van toepassing zijn op uw specifieke locatie voordat u een nieuw verwarmingssysteem installeert.
Dit geldt in het bijzonder voor terrassen op openbare grond en installaties waarbij gas wordt gebruikt.
Controleer de IP-classificatie
Buitenheaters worden blootgesteld aan vocht, regen en wisselende weersomstandigheden.
De IP-classificatie geeft de beschermingsgraad van de elektrische behuizing aan.
IP54 en IP65 bieden bijvoorbeeld een verschillend beschermingsniveau tegen stof en water.
De vereiste classificatie hangt af van de installatieomgeving. Een onbedekt terras stelt andere eisen dan een heater onder een goed afgedekt dak.
Kies een heater niet uitsluitend op basis van de IP-classificatie. De volledige installatiecondities dienen in overweging te worden genomen.
Houd rekening met de terrasconstructie
De omliggende constructie is eveneens van belang.
Een heater die onder een houten overkapping wordt geïnstalleerd, vereist bijvoorbeeld zorgvuldige aandacht voor:
- Minimale vrije ruimte
- Warmteophoping
- Montagemethode
- Maximale materiaaltemperatuur
- Ventilatie
- Fabrieksvoorschriften
Maak nooit een eigen montageframe en pas de heater niet aan om deze in een constructie te laten passen, tenzij de fabrikant dit uitdrukkelijk toestaat.
Bij inbouwinstallaties moeten het frame, de ventilatiespeling en de omringende materialen compatibel zijn met de heater.
Een praktische aanpak voor het kiezen van uw terrasheater
Doorloop het terras als technisch systeem voordat u een professionele terrasheater aanschaft:
1. Breng de bezette zones in kaart. Waar zitten gasten daadwerkelijk?
2. Verdeel het terras in zones. Welke gedeelten hebben een onafhankelijke verwarming nodig?
3. Beoordeel de blootstelling. Hoeveel wind en regen bereikt elke zone?
4. Kies de verwarmingstechnologie. Overweeg of infrarood of gas de juiste keuze is.
5. Controleer de montagemogelijkheden. Kan de heater aan het plafond, hangend of vrijstaand worden geplaatst?
6. Bereken de elektrische vraag. Reken alle heaters tegelijk in werking mee.
7. Controleer veiligheidsafstanden en IP-eisen. Volg de specifieke productinstructies.
8. Controleer de lokale Nederlandse regelgeving. In het bijzonder wanneer het terras openbare ruimte beslaat.
Conclusie
Een goed horecaverwarmingssysteem is niet per definitie de heater met het hoogste wattage of het grootste opgegeven dekkingsgebied.
Het is het systeem dat nuttige warmte levert precies daar waar gasten daadwerkelijk zitten, en dat veilig functioneert binnen de terrasconstructie en de elektrische capaciteit van het gebouw.
Voor veel Nederlandse restaurants, cafés, hotels en bars biedt infraroodverwarming een efficiënte manier om gerichte verwarmingszones te creëren op open of halfopen terrassen.
Begin bij de zitopstelling, analyseer de omgeving, bereken de technische vereisten en kies vervolgens de passende heater.
Met die aanpak wordt terrasverwarming geen simpele apparaataankoop, maar een doordacht commercieel terrasverwarmingssysteem.
Veelgestelde vragen over terrasverwarming voor de horeca
Is het beter om een horecaterras in zones te verwarmen?
Ja. Door het terras op te delen in afzonderlijke verwarmingszones kunt u de verwarming afstemmen op waar gasten daadwerkelijk zitten. Zo kunnen bijvoorbeeld het eetgedeelte, de bar en het loungegedeelte afzonderlijk worden verwarmd.
Heeft een hoger wattage altijd een beter verwarmingsresultaat?
Nee. Het verwarmingsresultaat wordt niet alleen bepaald door het wattage. Ook het reflectorontwerp, de bundelhoek, montagehoogte, oriëntatie en afstand tot de gasten bepalen hoe effectief de warmte wordt verdeeld.
Waarom is de indeling van het terras belangrijk bij het kiezen van een heater?
Omdat gasten meestal niet gelijkmatig over het volledige terras verspreid zitten. Door eerst de daadwerkelijk gebruikte zitgedeelten in kaart te brengen, kunt u de verwarming gerichter positioneren en onnodige verwarmde zones voorkomen.
Kan ik terrasheaters aanpassen aan wisselende drukte?
Ja. Met afzonderlijke verwarmingszones kunt u de werking afstemmen op de bezetting. Bij een lage bezetting kan bijvoorbeeld één zone worden gebruikt, terwijl bij een vol terras meerdere zones worden ingeschakeld.
Wat gebeurt er als een terrasheater te hoog wordt gemonteerd?
Een grotere afstand tussen de heater en de zitzone kan een groter oppervlak bestrijken, maar kan tegelijkertijd de verwarmingsintensiteit op een specifieke plek verminderen. De optimale montagehoogte moet daarom altijd worden afgestemd op het heaterontwerp en de fabrieksvoorschriften.
Kan een terrasheater onder een houten overkapping worden geplaatst?
Dat kan afhankelijk van het type heater en de constructie, maar er moet specifiek worden gekeken naar vrije ruimte, warmteophoping, montagemethode, materiaaltemperatuur, ventilatie en de voorschriften van de fabrikant.
Is een vrijstaande terrasheater handig voor een terras met wisselende indeling?
Een vrijstaande heater kan praktisch zijn wanneer tafels en zitplaatsen regelmatig worden verplaatst, bijvoorbeeld tijdens evenementen. Wel neemt de heater vloerruimte in en moet deze zo worden geplaatst dat gasten en personeel er geen hinder van ondervinden.
Waar moet ik op letten voordat ik meerdere elektrische terrasheaters installeer?
Controleer eerst de beschikbare elektrische capaciteit van het gebouw. Houd rekening met het gelijktijdige verbruik van keukenapparatuur, koeling, ventilatie, verlichting en andere elektrische installaties. Bij grotere systemen kunnen afzonderlijke groepen en zonesturing nodig zijn.
Hoe kies ik een terrasheater voor een restaurant, café of hotel?
Begin met de daadwerkelijke zitplaatsen en verdeel het terras vervolgens in verwarmingszones. Beoordeel daarna wind- en regenblootstelling, verwarmingstechnologie, montagemogelijkheden, elektrische capaciteit, veiligheidsafstanden, IP-eisen en lokale regelgeving.
